Ahad, 4 Disember 2016

gayaa ndai umai obor

UMAI OBOR
Siramat sesan, dǔn ku Nurfatin Hanani Ank Si Wahap. Anduu ati, aku re bidundaan pasar asar-usur “umai” nggaa gayaa ndai umai.
ndun, agii ndi uruk daya nakap iken, ripas dapǔd takap iken begǔ nggaa ruwaai kewǔk, bara-i  rasa sikirau. Kan bara-i  an maan meting teban pingumaan emai ninggee dii arǔǔn. Ndi so ngeraa bidapǔd inged yaang dawǔ doog darǔm erud anǔ adǔ asǔm nggaa sagu. Ngeraa agii akar yǔn gusu nggaa netad iken mataa bigaur nggaa asǔm, sagu nggaa pi’in rawut adii pidee. Anǔ adǔ pingumaan dii maan ngeraa masaa dii rawut  nggaa bikadǔn pingumaan anǔ “umai”.  Ripas ngeraa meri ka arǔǔn, ngeraa de’an nggaa baraa kapong pasar anǔ.

Asii mbǔh maan umai?  Umai inǔh ndi so pingumaan timegah daya Melanau dii Sarawak. Umai ati agii begǔ masam sutoo-i umai iken, umai indaang nggaa umai obor. Asar-i, umai inǔh pingumaan so nyirib iken mataa yaang bigaur nggaa baang, siberang nggaa juu rimuu sambar. keyuh yǔn ndai umai dǔh dii tenǔk, pak bigaur nggaa keyuh anǔ. Aku sukaa maan umai obor emai rasaa pidee nggaa masǔm. Rasaa umai obor bǔkǔn so umai iken nggaa umai indaang. Obor dapǔd nggaa regaa murah di kapong ku.

Digiti, aku an kongsii gayaa ndai umai obor.  Dǔh sopǔrǔg daya pu’an obor ati bisa doog maan. Sibendar-i, obor bisa doog maan gǔt yaang siraru-i inǔh obor adii mbǔh doog pidee atau doog kasǔm, dǔh adii mataa. Obor ati kan ta meting gayaa an takap, bisa ndai ta tii samah agii dii tengan atau dii sopǔrǔg genan.

Resepi umai obor-obor:
Keyuh tenǔk
1. Obor adii mbǔh doog pidee atau doog kasǔm
2. Baang iris sǔǔ
3. Iris Siberang
*doog pǔh*
4. juu rimuu sambar
gayaa ndai
1) nyirib obor (tunda rasaa)
2) Nubar juu rimuu sambar tunda rasaa masǔm
3) Naa  baang nggaa sapor sopǔrǔg. Siyap  

Ahad, 13 November 2016

Gadung darǔm Remin Betang

Gadung  darǔm Remin Betang 

Remin betang daya Bidayǔh agii taruh duman inǔh birit utama, tanju nggaa awah.
a. Birit Baga
Inǔh tepat utama dii remin betang. Dii darǔm birit ati, daya Bidayǔh siraruu-i pasan keyuh rawang nggaa manak ngeraa sutoo egong nggaa tajau.

b. Awah
Inǔh tepat dii jewin remin betang. Daya Bidayǔh ngingges kerejaa pingendai tiyap anduu ngeraa sutoo ngutoo-ngenyam bakur, ambok nggaa tapan. Tepat ati gǔh doog guna yǔn nikah nggaa ramii.

c. Tenju
Tepat ati inǔh dii jewin awah adii daah-daah nggaa rukaang. Tepat ati gǔh doog guna yǔn dewan asir kimiyang sutoo radaa, pedii nggaa jagung.

Rabu, 9 November 2016

Mewah ku ka Annah Rais.
            Semester ripas, anak sikuraa Program Linguistik sewa ndi  adi nembit Bidayuh adii ka pi’in peras nggaa mewah ka remin betang dii Annah Rais. Gunaa ki’eh mewah ka Annah Rais inǔh yǔn ningga kerejaa pingendai baraa Bidayuh dii remin betang. Ki’eh biranyut pukor mai sesan so Unimas pakai bas ka Annah Rais.
Eran adii ka Annah Rais ruwaai bisakap emai agi koner dengap. Ki’eh mewah ka pi’in peras diyǔ yǔn nyepor dawǔ ka remin betang.  Dii pi’in peras, agi ndi kedee juwaa begǔ masam pingumaan Bidayuh sutoo-i tubi di’eh trumbo nggaa rega murah. Agi baraa dingaan mamuh dii pi’in peras ka agi baraa dingaan adi manggang siyok. Ripas ka pi’in peras, ki’eh adii ka remin betang dii Annah Rais dǔh joo so pi’in peras.
            Aku ruwaai gagaa kan ndǔg dii remin betang emai ba’uh ndi mewah dii giti.  Remin betang epung-epung emai ki’eh mewah anduu mingguu. Tepat  tenju remin betang babǔ pakai bisawuh tegap tajaa pakai buru.  Ki’eh ningga kerejaa pingendai berang anduu baraa Bidayuh dii giti. Batan asar  agi babǔǔ dii remin betang Annah Rais inǔh Panggah. Agi gǔh dinge tikurok dii beratus sewa babǔǔ dog jagaa bisig ndǔg madin. Dii tepat sindung remin betang agi gambar mural remus. Aku gagaa ningga agi babǔǔ anak anyaa rarat birubii pemain embaa sutoo-i keris keyuh. Aku ngerah anak anyaa ka bidundaan pasar remin betang nggaa kerejaa pingendai ngeraa. Pak, ku dǔh dapǔd bidundaan begǔ emai re meri ka sikuraa.

            Begǔ pinyipuan sitǔkǔd mewah ka pi’in peras nggaa remin betang. Aku mewah adii re mendǔg dinge ka remin betang pak dǔh-i anduu mingguu. Aku re’an natǔng nggaa dǔǔm begǔ dinge batan baraa Bidayuh.